top of page

Deze 12 hefbomen zorgen voor trainingen met impact

Bijgewerkt op: 6 jan.

Ging het altijd maar zo: je hebt veel tijd gestopt in het ontwikkelen van een leerprogramma voor medewerkers én je ziet na een paar maanden daadwerkelijk resultaat. Het geleerde wordt toegepast in het werk. Yes, ze doen het! Een training met impact! Helaas weten we uit onderzoek en ervaring dat trainingen helemaal niet zo effectief zijn. Maar, wat we ook weten: we hebben meer invloed op het resultaat dan we denken.


Als je dit artikel gelezen hebt weet je welke hefbomen de belangrijkste voorspellers zijn voor effectieve trainingen. En natuurlijk: hopen we dat je vanaf nu altijd deze hefbomen naloopt om te kijken wat je gedekt hebt en wat kansen zijn voor verbetering.

Kaartspel 12 hefbomen

12 Hefbomen voor Transfereffectiviteit

Er zijn veel onderzoeken gedaan naar welke factoren voor effectieve trainingen zorgen. Ina Weinbauer-Heidel, auteur van het boek: What makes training really work, bekeek alle deze factoren. Ze ontdekte meer dan honderd factoren en dacht: ‘Dat is te veel. Daar kunnen we niets mee!’ Door de factoren nog een keer te bekijken kwam ze erachter dat je op sommigen geen of niet genoeg invloed uit kunt oefenen of niet snel genoeg. Zo ontstonden er drie categorieën met in totaal 12 hefbomen. Hieronder lees je een korte samenvatting.


Categorie: Lerenden


Hefboom 1: transfermotivatie

Een deelnemer die het geleerde wil gaan toepassen is de droom voor iedere organisatie. Want het is uiteindelijk de deelnemer die de keuze maakt om iets wel of niet te doen. Het helpt om de deelnemers hiervan bewust te maken. Als zij het niet doen, verandert er ook niets in het werk. Lees hier een verdiepende blog over transfermotivatie.

Hefboom 2: geloof in eigen kunnen

Je wilt dat de deelnemers na afloop van een training geloven dat ze bekwaam zijn om de gewenste prestatie te leveren. Dat ze aan alles voelen dat ze het wel gaan redden in de weerbarstige praktijk. Zelfeffectiviteit is een belangrijke vereiste want als je gelooft dat je het kunt wordt het onmogelijke ineens mogelijk. De invloed van je mindset is enorm.


Hefboom 3: transferwilskracht

Transferwilskracht is weer anders dan transfermotivatie. Wilskracht heb je nodig om je doelen te bereiken op de momenten dat je motivatie wegzakt. Met een flinke dosis transferwilskracht ga je door met dat wat je van plan was en zet je ook door als het tegenzit. Wist je dat we maar een beperkte hoeveelheid beschikbaar hebben? Als het op is, is het op. En elke keuze vermindert je wilskracht.


Wat roepen deze eerste drie hefbomen bij jou op? We kunnen hier echt invloed op uitoefenen. Denk eens na: welke dingen doe jij nu al om dit te stimuleren?

Categorie: trainingsontwerp


Hefboom 4: heldere verwachtingen

Hoe fijn is het als je als deelnemer weet wat het gewenste resultaat van de training is voor jou en voor de organisatie. Deze transparantie zorgt voor een hogere motivatie omdat je begrijpt welke voordelen het oplevert. Vaak zijn de omschrijvingen in een LMS of in een uitnodigingsmail nog niet concreet genoeg omschreven of niet genoeg gericht op transfer. Het kan dus al helpen om in jip-en-janneketaal te omschrijven wat er voor de deelnemers anders is na afloop van de training.


Hefboom 5: relevante content

Je wilt met je leerinterventie zo goed mogelijk aansluiten bij de werksituatie van de deelnemer. Dat betekent dat je inzicht nodig hebt in de taken die een deelnemer uitoefent en weet wat daarin de uitdagingen zijn. Het werkt altijd fijn als de deelnemers voelen dat ze iets gaan leren wat hen ook echt gaat helpen in het werk.


Hefboom 6: actief oefenen

Tijdens een training actief kunnen oefenen heeft invloed op transfer. Dat lijkt mij een open deur. Alleen een actieve oefening is iets anders dan actief oefenen met het gewenst gedrag. Dus tijdens de training al kunnen oefenen met dit gedrag is een van de sleutels tot transfersucces. Niet alleen praten over of nadenken over.


Hefboom 7: transferplanning

Tijdens de training minimaal 10 tot 20% van de tijd besteden aan het concreet uitwerken van actieplannen. Pfoe, dat lijkt veel hè? Uit onderzoek weten we dit de kans dat een deelnemer het geleerde gaat toepassen in het werk kan verdubbelen en zelfs verdriedubbelen. Oproep: ga dit vanaf nu doen! Het kan zo klein als een eerste ministap op een post-it schrijven. En zo groot als een transferplanning boek voor alle leerprogramma's in je organisatie.


Sommige hefbomen in de categorie trainingsontwerp lijken een open deur. Welke zijn dat voor jou? En welke hebben je nog verrast?

Categorie: organisatie


Hefboom 8: mogelijkheden voor toepassing

Waar zijn we zonder toepassingsmogelijkheden? Terug bij af. Want waarom investeren we in leren als de medewerker er niets mee KAN doen in het werk. Is leren dan wel de juiste oplossing? Of zijn er andere oorzaken waarom het niet loopt zoals gewenst. Als er een tekort aan kennis en kunde is, dan is leren een waardevolle oplossing. En hoe mooi zou het dan zijn als je direct na afloop met het geleerde aan de slag kan. Dat de toepassingsmogelijkheden er zijn en alle middelen.


Hefboom 9: persoonlijk transfervermogen

Je hebt tijd nodig om met het geleerde in je werk aan de slag te gaan. Daar zijn we het allemaal over eens. Toch is het vaak zo dat we na een leerinterventie meteen weer opgezogen worden in de waan van de dag. Dat ene project wat meteen je aandacht weer vraagt… Een nieuwe aanvraag die binnenkomt die je niet kunt laten liggen… Die vervelende situatie die je nog op moest lossen… Het gaat niet alleen over de tijd hebben. Het gaat ook over de ruimte in je hoofd ervaren om ermee aan de slag te gaan. Je hebt tijd en ruimte nodig om nieuwe gedrag uit te proberen, fouten te maken, te reflecteren en weer te herhalen zodat je er steeds beter in wordt.


Hefboom 10: steun van leidinggevenden

De invloed van een leidinggevenden in het leerproces van medewerkers is enorm. Dat zien we terug in onderzoek. Soms gaat het over iets heel simpels, zoals het uitdragen richting medewerkers dat je het belangrijk vindt dat ze een training gaan volgen. We zien ook de rol voor leidinggevenden weggelegd om de juiste omstandigheden te creëren in het werk. De hefbomen in deze categorie weerspiegelen wat omstandigheden zijn die de transfer bevorderen.


Hefboom 11: steun van collega's

Samen leren, samen toepassen. Dat klinkt toch al aanmoedigend. Dat is natuurlijk niet altijd hoe het gaat. Ik hoor het zinnetje: ‘Die is vast naar een training geweest!’ regelmatig. Stel je voor je hebt een training feedback gevolgd en krijgt nadat je iemand feedback hebt gegeven te horen dat je dat op een prettige manier hebt gedaan. Hoe motiverend is dat. Dan ga je het nog een keer doen. Helaas komt het tegenovergestelde ook nog vaak voor. Per situatie is afhankelijk hoe je hier invloed op uit kunt oefenen. De mogelijkheden zijn er in ieder geval!


Hefboom 12: transferverwachtingen in de organisatie

Valt het op als een deelnemer het geleerde wel of niet toepast? En worden daar positieve of negatieve consequenties aan gekoppeld? Daar draait het om bij transferverwachtingen in de organisatie.


  • Als je het niet doet en daar wordt niets van gezegd, dan ga je het zeker ook niet meer proberen.

  • Als je het niet doet en daar wordt wel iets van gezegd, dan zou het kunnen dat je het toch gaat proberen.

  • Als je het wel doet en daar wordt niets van gezegd, dan denk je misschien waarom zou ik het nog doen.

  • Als je het wel doet en daar wordt wel iets van gezegd, dan ga je er waarschijnlijk mee door.

Wat mij aanspreekt is dat de meeste hefbomen over de organisatie gaan. Ik dacht altijd: 'Hoe kan ik daar invloed op uitoefenen?' Inmiddels al veel nieuwe dingen uitgeprobeerd om te onderzoeken wat werkt en hoe het werkt.

Now it's your turn!

Je hebt nu een eerste beeld bij de 12 Hefbomen voor Transfereffectiviteit. Ons doel is dat jij vanaf nu bij elke training of elk leerprogramma waar je bij betrokken bent deze hefbomen naloopt. Wat gaat goed? Wat kan nog beter? En wat doen we nog niet goed?


Kijk eens in je agenda, staat er toevallig een afspraak waar je dit kunt doen de aankomende week? Of is er een training of leerprogramma waar je zelf een eerste analyse voor kunt maken? Open dan je agenda en blok een half uur om dit te doen.


En wil je jezelf verder verdiepen in de 12 hefbomen? Bekijk dan zeker ons aanbod: Transfer Designer Certification en Transfer Fast Track. Bij beide programma's krijg je een kaartenset om een wetenschappelijk onderbouwde analyse te maken. En vervolgens ook nog allerlei praktische tools voor trainingen met nog meer impact.



Recente blogposts

Alles weergeven
bottom of page